Site ve Apartmanlarda Evcil Hayvan Besleme Kuralları: Yönetim Planı Ne Diyor?

Evcil hayvan besleme konusu, apartman ve site yaşamında en duygusal tartışmalardan birini oluşturuyor. Bir tarafta hayvanını ailesinin bir parçası olarak gören sakinler, diğer tarafta koku, gürültü ya da alerji gibi gerekçelerle rahatsızlık duyan komşular var. Bu yazıda, konunun hukuki çerçevesini — net olan noktaları ve hâlâ tartışmalı kalan noktaları ayırt ederek — ele alıyoruz.

Genel Kural: Evcil Hayvan Besleme Yasak Değildir

Türk mevzuatında, bir konutta kedi veya köpek beslemeyi genel olarak yasaklayan bir hüküm yoktur. Ancak bu, her apartmanda otomatik olarak hayvan besleyebileceğiniz anlamına gelmez — çünkü apartman yaşamının kendine özgü bir kısıtlama kaynağı var: yönetim planı.

Yönetim Planı Yasaklayabilir mi?

KMK'nın 18'inci maddesi, kat maliklerinin birbirini rahatsız etmemekle ve yönetim planı hükümlerine uymakla yükümlü olduğunu düzenliyor. KMK'nın 28'inci maddesi ise yönetim planını "anataşınmazın anayasası" olarak tanımlıyor ve tüm kat maliklerini bağlayıcı kılıyor. Bu iki madde birlikte değerlendirildiğinde: eğer sitenizin yönetim planında açıkça "evcil hayvan beslenemez" gibi bir hüküm varsa, bu hüküm kural olarak bağlayıcıdır.

Emsal Bir Yargıtay Kararı ve Tartışmalı Yönü

Konuyla ilgili en çok atıf yapılan karar, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 18.1.2022 tarihli, 2017/3018 E. ve 2022/6 K. sayılı kararıdır. Bu kararda Yüksek Mahkeme, yönetim planında açık bir yasak varsa kat maliklerinin buna uyması gerektiğini vurgulamıştır. Ancak bu kararın kapsamının tam olarak ne kadar "mutlak" olduğu konusunda hukuk çevrelerinde farklı yorumlar bulunuyor: bazı kaynaklar kararı, yasağın istisnasız uygulanması gerektiği şeklinde yorumlarken, bazı kaynaklar mahkemelerin somut olayda hayvanın gerçekten rahatsızlık verip vermediğini de araştırdığını aktarıyor. Bu nedenle, yönetim planınızda yasak varsa, en isabetli yaklaşım bu yasağı bağlayıcı kabul etmek ve gerekirse yönetim planı değişikliği yoluna gitmektir.

Yasak Yoksa Ne Olur?

Yönetim planında hayvan beslemeye ilişkin açık bir yasak yoksa, genel eğilim şu yöndedir: kat maliki hayvanını besleyebilir, ancak KMK m.18 uyarınca diğer sakinleri fiilen rahatsız etmemekle yükümlüdür. Sürekli havlama, koku, ortak alanlara zarar verme gibi somut bir rahatsızlık söz konusu olduğunda, diğer kat malikleri bu duruma karşı hukuki yollara başvurabilir.

Kat Malikleri Kurulu Sonradan Yasak Koyabilir mi?

Yönetim planında hâlihazırda bir hüküm yoksa, kat malikleri kurulunun basit bir toplantı kararıyla "bundan sonra hayvan beslenemez" demesi yeterli değildir. Bu, aslında yönetim planına yeni bir hüküm eklemek anlamına geldiği için, KMK'nın 28'inci maddesi uyarınca kat maliklerinin beşte dördünün (4/5) oyu ile yapılacak bir yönetim planı değişikliği gerektirir.

Ortak Alan Kullanım Kuralları: Ayrı ve Daha Kolay Bir Konu

Hayvan besleme yasağından farklı olarak, ortak alanların kullanımına ilişkin kurallar (örneğin asansörde tasma takma zorunluluğu, ortak alanlarda gezdirme saatleri, dışkı temizleme sorumluluğu) genel bir yönetim kararı niteliğindedir ve salt çoğunlukla alınabilir. Bu tür kurallar, temel bir hakkı ortadan kaldırmadığı için 4/5 çoğunluk şartına tabi değildir.

Kat Maliki ve Yönetici İçin Pratik Öneriler

• Kat malikleri için: Daire almadan ya da kiralamadan önce yönetim planını mutlaka inceleyin, hayvan besleme hükmü olup olmadığını kontrol edin.
• Yöneticiler için: Şikayetleri kayıt altına alın, somut rahatsızlık iddialarını (gürültü, koku) belgeleyin — bu, olası bir uyuşmazlıkta sürecin sağlıklı işlemesini sağlar.
• Kalıcı bir çözüm isteyen siteler için: Belirsizliği ortadan kaldırmak isteyen siteler, genel kurulda 4/5 çoğunlukla yönetim planına net bir hüküm (yasak ya da izin, varsa koşullarıyla birlikte) ekleyebilir.

Süreci Dijitalleştirmek Neden Fark Yaratır?

Yönetim planı hükümleri, şikayet kayıtları ve genel kurul kararları — bu tür konularda en çok işe yarayan şey, tarihli ve erişilebilir belgelerdir. Bir site yönetim yazılımı kullanmak, yönetim planınızı ve genel kurul kararlarınızı tek bir yerde arşivlemenizi, gerektiğinde hızlıca ibraz edebilmenizi sağlar. SiteYönet.NET ile bu süreci kurulum ücreti veya kredi kartı gerekmeden ücretsiz deneyebilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Yönetim planımda hayvan besleme hakkında hiçbir şey yazmıyor, besleyebilir miyim?

Genel eğilime göre evet, diğer sakinleri fiilen rahatsız etmediğiniz sürece besleyebilirsiniz.

Komşularım oy çokluğuyla "hayvan beslenemez" kararı aldı, bağlayıcı mı?

Hayır, bu bir yönetim planı değişikliği niteliğinde olduğu için 4/5 çoğunluk gerekir. Basit çoğunlukla alınan bir karar bağlayıcı olmaz.

Köpeğim gürültü yapmıyor ama yönetim planında yasak var, yine de sorun olur mu?

Evet, mevcut içtihada göre yönetim planındaki açık bir yasak, hayvanın rahatsızlık verip vermediğinden bağımsız olarak bağlayıcı kabul edilme eğilimindedir. Ancak bu konuda mahkeme uygulamaları arasında farklılıklar olabilir.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut uyuşmazlıklarınızda bir hukuk danışmanına başvurmanızı öneririz.